Douchen

Een tijdje terug kwam ik een post van Autisme Kracht (op Facebook en Insta) tegen over douchen en waarom 'even douchen' zo lastig kan zijn als je autisme hebt. Opeens vielen er voor mijzelf ook allemaal stukjes op hun plek. Al zo lang als ik mij kan herinneren houd ik namelijk niet van douchen. Ik heb er alleen nooit bij stil gestaan dat dit iets te maken zou kunnen hebben met mijn autisme. Toen ik met anderen sprak over douchen en autisme kwam ik erachter dat er blijkbaar inderdaad meer mensen zijn die hier last van hebben en niet van douchen houden.

Een reeks taken

De kern van het 'probleem' is dat waar douchen voor de meeste mensen één simpele taak is, dit voor mensen met autisme kan voelen als een hele reeks taken:

• Stoppen met wat je aan het doen bent

• Schoon ondergoed pakken

• Handdoeken klaarleggen

• Uitkleden

• Douche aan en wachten tot de juiste temperatuur

• Douchestraal eventueel nog aanpassen

En dan ben je nog niet eens begonnen, want eenmaal onder de douche:

• Haar nat maken en wassen

• Wassen met shampoo + uitspoelen

• Conditioner + uitspoelen

• Haarmasker, dat moet intrekken

• Intussen scheren

• Haarmasker uitspoelen

• De rest wassen

En dan moet je nog uit de douche:

• Haar inwikkelen

• Verder afdrogen (intussen druipt alles nat op de plek waar je staat)

• Aankleden

• Haar in model föhnen

• Alles opruimen

Dit zijn natuurlijk hele normale handelingen die iedereen kan doen. Daar zit het verschil ook niet in. Het verschil is dat de meeste mensen (zonder autisme) 'gewoon' gaan douchen en (denk ik) niet stil staan bij al die handelingen. Voor mij (en mede-autisten) kunnen al deze handelingen onbewust voelen als een hele reeks aan stappen die ongemerkt veel energie kosten en op voorhand er al voor zorgen dat de drempel om te gaan douchen heel hoog wordt.

Schakelen

De moeite die het kan kosten heeft ook iets te maken met schakelen. Schakelen tussen alle tegenstellingen van het douchen. Denk aan droog/nat, warm/koud, douchen/afdrogen, shampoo/uitspoelen. Je brein moet zich steeds opnieuw aanpassen.

Als ik kijk naar mezelf heb ik vooral last van warm/koud. Het moment van uit de warme douche stappen en in de kou komen, voelt zo intens dat de fijne warme douche ervoor er niet meer tegenop weegt. Ik kan al opzien tegen douchen als ik weet dat ik erna in de kou moet stappen.

Eigen routine

Ik moet zeggen dat ik het douchen in de loop van de jaren wel iets minder erg ben gaan vinden. Ik heb inmiddels in de gaten dat ik het fijn vind om onder de warme douche te staan en ik weet dat ik het fijn vind om gedoucht te hebben (dus eenmaal aangekleed en weer beneden). Ik denk dat ik mezelf heb aangeleerd dat die twee dingen het waard zijn om te douchen. Los van het feit dat het uiteraard gewoon hygiënisch is om te doen.

Wat voor mij nog een laatste moeilijkheid is, is douchen op andere plekken. In mijn eigen badkamer ben ik het douchen inmiddels gewend en is het helemaal een eigen, vertrouwde routine geworden. In andere badkamers werken dingen vaak net wat anders. Andere douche (douchekop/knoppen, cabine of niet, andere deuren, tegels op de vloer of soort kuip, andere straal), andere handdoeken, andere omgevingstemperatuur (al is het soms juist warmer, dus beter), een of ander afzuigsysteem, andere plekken om je spullen neer te leggen. Door al deze dingen wordt de drempel om te gaan douchen weer veel hoger. Daarom plan ik het, als het enigszins mogelijk is, altijd zo dat ik zo weinig mogelijk op andere plekken hoef te douchen.

Ik denk dat dit voorbeeld van douchen als dagelijkse taak laat zien dat kleine/normale dingen in het dagelijks leven moeilijk kunnen zijn, niet omdat je niet weet hoe het moet, maar omdat iets kleins op deze manier een grote taak kan worden.

Ik vond het zelf erg inzichtgevend om hierover na te denken, omdat ik dat eigenlijk nog nooit echt had gedaan, dus het leek mij ook wel de moeite waard om er iets over te schrijven.